Προοδευτική Οικογενής Ενδοηπατική Χολόσταση (PFIC)

Ορισμός

Η προοδευτική οικογενής ενδοηπατική χολόσταση, αναφέρεται σε μια ετερογενή ομάδα αυτοσωματικών υπολειπόμενων διαταραχών της παιδικής ηλικίας που διαταράσσουν τον σχηματισμό της χολής και εκδηλώνονται με χολόσταση ηπατοκυτταρικής προέλευσης.

Eπιδημιολογία

Ο ακριβής επιπολασμός παραμένει άγνωστος, αλλά ο εκτιμώμενος επιπολασμός κατά τη γέννηση κυμαίνεται μεταξύ 1/50.000 και 1/100.000.

Κλινική περιγραφή

Έχουν αναγνωριστεί τρεις τύποι PFIC, οι οποίοι σχετίζονται με μεταλλάξεις σε γονίδια του ηπατοκυτταρικού συστήματος μεταφοράς που εμπλέκονται στο σχηματισμό της χολής. Το PFIC1 και το PFIC2 συνήθως εμφανίζονται στους πρώτους μήνες της ζωής, ενώ η έναρξη του PFIC3 μπορεί επίσης να συμβεί αργότερα στη βρεφική ηλικία, στην παιδική ηλικία ή ακόμα και κατά τη νεαρή ενήλικη ζωή. Οι κύριες κλινικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν τη χολόσταση, τον κνησμό και τον ίκτερο. Η δραστικότητα της γ-γλουταμυλοτρανσφεράσης (GGT) στον ορό είναι φυσιολογική σε ασθενείς με PFIC1 και PFIC2, αλλά αυξημένη σε ασθενείς με PFIC3. Επιπλέον εκδηλώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν χαμηλό ανάστημα, νευροαισθητήρια κώφωση, υδαρή διάρροια, παγκρεατίτιδα, αυξημένη συγκέντρωση ηλεκτρολυτών στον ιδρώτα και στεάτωση του ήπατος.

Αιτιολογία

Τόσο το PFIC1 όσο και το PFIC2 προκαλούνται από μειωμένη έκκριση αλάτων χολής αντιστοίχως λόγω ελαττωμάτων στο γονίδιο ATP8B1, το οποίο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη FIC1, και στο γονίδιο ABCB11, το οποίο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη της αντλίας εξαγωγής αλάτων χολής (BSEP). Ελαττώματα στο γονίδιο ABCB4, που κωδικοποιεί την ανθεκτική σε πολλαπλά φάρμακα 3 πρωτεΐνη (MDR3), επηρεάζουν την έκκριση των φωσφολιπιδίων στη χολή, με αποτέλεσμα το PFIC3.

Διαγνωστικές μέθοδοι

Η διάγνωση βασίζεται στις κλινικές εκδηλώσεις, την υπερηχογραφία ήπατος, τη χολαγγειογραφία και την ιστολογία του ήπατος, καθώς και σε ειδικές εξετάσεις για τον αποκλεισμό άλλων αιτίων παιδικής χολόστασης. Η ανοσοϊστοχημεία του ήπατος για τις πρωτεΐνες MDR3 και BSEP, καθώς και η ανάλυση της σύνθεσης των λιπιδίων της χολής, μπορούν να βοηθήσουν στην επιλογή υποψηφίων ασθενών για PFIC στους οποίους θα μπορούσε να προταθεί γονιδιακός έλεγχος για την επιβεβαίωση της διάγνωσης.