Σύνδρομο Alagille-Watson (ALGS)
Σύνδρομο Alagille-Watson
Alagille syndrome (ALGS)
ORPHA:52
Ορισμός
Ένα σπάνιο σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από χρόνια χολόσταση λόγω της έλλειψης των ενδοηπατικών χοληφόρων πόρων, περιφερική στένωση της πνευμονικής αρτηρίας, ανωμαλίες διατομής των σπονδύλων, χαρακτηριστικό προσωπείο, οπίσθιο εμβρυότοξο/ανωμαλίες του πρόσθιου τμήματος του οφθαλμού, μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια και δυσπλαστικά νεφρά.
Eπιδημιολογία
Ο επιπολασμός είναι περίπου 1/70.000.
Κλινική περιγραφή
Η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί σε νεογνά με παρατεταμένο ίκτερο λόγω συζευγμένης υπερχολερυθριναιμίας και/ή με ευρήματα και συμπτώματα από την καρδιά. Οι καρδιακές ανωμαλίες περιλαμβάνουν πνευμονική ατρησία ή στένωση, ελλείμματα του μεσοκολπικού και/ή μεσοκοιλιακού διαφράγματος, τετραλογία Fallot και ανοιχτό αρτηριακό πόρο. Η χολόσταση εκδηλώνεται με συζευγμένη υπερχολερυθριναιμία, ηπατοσπληνομεγαλία, υπερχοληστερολαιμία, υπερτριγλυκεριδαιμία και διαταραχές πήξης. Μπορεί να παρουσιαστούν κνησμός και ξανθώματα. Ελάσσονες σκελετικές ανωμαλίες περιλαμβάνουν τους ημισπονδύλους δίκην πεταλούδας (σε περίπου 50% των περιπτώσεων) και βράχυνση της κερκίδας, της ωλένης και των φαλάγγων. Χαρακτηριστικά ευρήματα του προσώπου, αν υπάρχουν, είναι συνήθως εμφανή από την παιδική ηλικία και περιλαμβάνουν το προεξέχον μέτωπο, τους εισέχοντες οφθαλμούς, τις προς τα πάνω βλεφαρικές σχισμές, τον υπερτελορισμό, την επίπεδη ρινική ρίζα και το μυτερό πηγούνι. Οι οφθαλμικές ανωμαλίες περιλαμβάνουν το οπίσθιο εμβρυότοξο (75% των περιπτώσεων), την ανωμαλία Axenfeld, τη μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια, τις ανωμαλίες της οπτικής θηλής και του οπτικού δίσκου. Η καθυστέρηση σωματικής ανάπτυξης, η δυσαπορρόφηση λίπους (μπορεί να παρουσιαστεί ραχίτιδα) και μερικές φορές η αναπτυξιακή καθυστέρηση, εμφανίζονται συχνά. Επίσης μπορεί να εμφανίζουν μικρούς και δυσπλαστικούς νεφρούς (συχνά στον τύπο AGS 2) και υποθυρεοειδισμό.
Αιτιολογία
Το ALGS οφείλεται πιο συχνά σε μεταλλάξεις του γονιδίου JAG1 (20p12) (AGS τύπου 1), το οποίο κωδικοποιεί έναν συνδέτη του μονοπατιού σηματοδότησης Notch. Το AGS τύπου 2 οφείλεται σε μεταλλάξεις του γονιδίου NOTCH2 (1p12).
Διαγνωστικές μέθοδοι
Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα και τη βιοψία ήπατος που αποκαλύπτει τη χρόνια χολόσταση και την ένδεια των μεσολόβιων χοληφόρων πόρων. Η απεικόνιση (υπερηχογράφημα κοιλίας, χολαγγειογραφία) βοηθά στον εντοπισμό της ανατομίας των χοληφόρων. Πρέπει να γίνει έλεγχος για οφθαλμικές, σκελετικές, αγγειακές και ενδοκρινολογικές (θυρεοειδικές) ανωμαλίες. Η αλληλούχιση του DNA μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση.
Δρ Αίγλη Ζέλλου, Παιδίατρος Γαστρεντερολόγος Υπατολόγος – Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Β’ Παιδιατρική Κλινική ΕΚΠΑ
Διαφορική Διάγνωση
Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει την ατρησία χοληφόρων, τη συγγενή ηπατική ίνωση, την κυστική ίνωση, το νεογνικό ίκτερο, την πολυκυστική νόσο των νεφρών, την προϊούσα οικογενή ενδοηπατική χολόσταση και την τυροσιναιμία.
Προγεννετική διάγνωση
Εάν έχει εντοπιστεί παθογόνος μετάλλαξη, είναι δυνατή η προγεννητική γενετική διάγνωση χρησιμοποιώντας DNA από χοριακές λάχνες ή καλλιεργημένα αμνιοκύτταρα. Διαφορετικά, το λεπτομερές υπερηχογράφημα του εμβρύου μπορεί να εντοπίσει τις ανωμαλίες, αν υπάρχουν, από την καρδιά και/ή τους νεφρούς.
Γενετική συμβουλευτική
Μεταβιβάζεται με τον αυτόσωμο επικρατητικό τρόπο, αλλά είναι συχνά η μειωμένη διεισδυτικότητα (έως 50% των περιπτώσεων) και ο σωματικός μωσαϊκισμός (~8%).
Διαχείριση και θεραπεία
Η θεραπεία είναι μη ειδική και περιλαμβάνει διατροφή πλούσια σε υδατάνθρακες και τριγλυκερίδια μέσης αλύσου, καθώς και συμπληρώματα βιταμινών. Ο κνησμός μπορεί να μειωθεί με χολεστυραμίνη ή ριφαμπικίνη. Η μεταμόσχευση ήπατος μπορεί να είναι απαραίτητη για ασθενείς με ανθεκτική νόσο. Καρδιακές ή αγγειακές παρεμβάσεις μπορεί να απαιτηθούν για την αντιμετώπιση σημαντικών συμπτωματικών βλαβών.
Πρόγνωση
Η πρόγνωση είναι συνήθως ευνοϊκή, αλλά μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές όπως κίρρωση, αιμορραγία από κιρσούς, ανθεκτικός ασκίτης και αυτόματη βακτηριακή περιτονίτιδα. Η νόσος συνήθως σταθεροποιείται μεταξύ 4 και 10 ετών. Όταν υπάρχουν ηπατική ανεπάρκεια και/ή καρδιακές βλάβες, ο κίνδυνος θνησιμότητας αυξάνεται.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι:
Σχετικές Δημοσιεύσεις: ΝΙΗ
Κλινικές Δοκιμές: EU Clinical Trials
European Reference Network: ERN Rare-Liver
Εξειδικευμένο Ελληνικό Κέντρο: Ηπατολογικό Ιατρείο της Β΄ Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής του ΕΚΠΑ
Οργανώσεις Ασθενών: ALGSA
Οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτόν τον ιστότοπο παρουσιάζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς. Το υλικό δεν προορίζεται σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει την επαγγελματική ιατρική περίθαλψη από εξειδικευμένο ειδικό και δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως βάση για διάγνωση ή θεραπεία.
Πηγή: Orphanet
Εμπειρογνώμονας: Δρ. Antoine GARDIN | RARE-LIVER – Δρ. Emmanuel GONZALES | RARE-LIVER – Δρ. Emmanuel JACQUEMIN | RARE-LIVER
Μετάφραση: Βασιλική Παλαμούτη, Μοριακός Βιολόγος – ΕΣΑΕ
Επιμέλεια: Γεώργιος Ν. Νταλέκος, Καθηγητής Παθολογίας Π.Θ., ERN RARE-LIVER
Τελευταία ενημέρωση: Μάρτιος 2009 Μετάφραση: Οκτώβριος 2024